Sunday, 25 November 2018

വാര്‍ത്താമരുഭൂമികളില്‍ ഉണങ്ങി വീഴുന്ന ജനാധിപത്യം


വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു നാള്‍ ഓര്‍ക്കാപ്പുറത്ത് ഉണ്ടാവുകയും നാളുകള്‍ക്കകം ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രതിഭാസമാണ്. കുറെ നാശനഷ്ടങ്ങളും കഷ്ടതകളും അത് അവശേഷിപ്പിക്കുകമെങ്കിലും അവയെ മറികടക്കാന്‍ മനുഷ്യര്‍ക്കു കഴിയും. എന്നാല്‍, അതിനെ അതിജീവിക്കാന്‍ കഴിയും. എന്നാല്‍, പ്രകൃതിയിലായാലും ജീവിതത്തിലായാലും ക്രമാനുഗതമായി ഉയരുന്ന പല പ്രതിഭാസങ്ങളും നാം അറിയാതെ നമ്മെ പാടെ ഗ്രസിക്കുകയും നിലവിലുള്ള സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥകളെ തകര്‍ത്തെറിയുകയും ചെയ്യും. നന്മയിലേക്കും സന്തോഷത്തിലേക്കും സമത്വത്തിലേക്കും ഐക്യത്തിലേക്കും അടിവച്ച് മുന്നേറുന്ന ഒരു ജീവിയാണ് മനുഷ്യന്‍ എന്നതിന് എന്തെങ്കിലും തെളിവുണ്ടോ? മഹത്തരം എന്നു കരുതപ്പെടുന്ന മതം ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള മനുഷ്യനിര്‍മ്മിതികള്‍തന്നെ മനുഷ്യരാശിയെ സമ്പൂര്‍ണ നാശത്തിലേക്കു നയിക്കില്ല എന്നും ഉറപ്പിച്ചു പറയാനാവില്ല. അപ്പോള്‍പ്പിന്നെ, ജനാധിപത്യമോ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ നെടുംതൂണുകളെന്നു പറയപ്പെടുന്ന ജുഡീഷ്യറിയോ ഫോര്‍ത്ത് എസ്റ്റേറ്റോ എല്ലാ മാറ്റങ്ങളെയും അതിജീവിച്ച് എക്കാലവും നിലനില്‍ക്കുമെന്ന് എന്താണ് ഉറപ്പ്? അല്ലെങ്കില്‍, എന്തിനു വേണ്ടി അവ നിലനില്‍ക്കണം?

വാര്‍ത്താമരുഭൂമി എന്നൊരു പ്രയോഗം അടുത്ത കാലത്ത് കേട്ടുതുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. മരുഭൂമിയില്‍ വെള്ളം ഇല്ലാത്തതു പോലെ ഈ മരുഭൂമിയില്‍ വാര്‍ത്തകള്‍ ഉണ്ടാകുന്നില്ല. അവിടെ എന്തു നടന്നാലും അതു വാര്‍ത്തയാകുന്നില്ല. അവിടെ പത്രങ്ങളില്ല, ലേഖകന്മാരില്ല, വാര്‍ത്താ ചാനലുകളുമില്ല. ഇത് ഏതെങ്കിലും ആഫ്രിക്കന്‍ വനപ്രദേശങ്ങളില്ല സംഭവിക്കുന്നത്. വികസനത്തിന്റെയും പുരോഗതിയുടെയും ശാസ്ത്രവളര്‍ച്ചയുടെയുമെല്ലാം അവസാനവാക്ക് എന്നു കരുതുന്ന അമേരിക്കയിലാണ് ഇതു സംഭവിക്കുന്നത്. അമേരിക്കയില്‍ 1300 പ്രദേശങ്ങള്‍ ഇത്തരം വാര്‍ത്താമരുഭൂമികളായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് സൗത്ത് കരോലിനയുടെ സ്‌കൂള്‍ ഓഫ് മീഡിയ ആന്റ് ജേണലിസം നടത്തിയ പഠനത്തിലെ കണ്ടെത്തലുകളെക്കുറിച്ച് ലോകപ്രസിദ്ധമായ പോയ്ന്റര്‍ ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് വെബ് മാഗസിന്‍ എഴുതുന്നു.

അമേരിക്കയിലെ മെട്രോ-ഗ്രാമീണ പത്രങ്ങളില്‍ 20 ശതമാനം-1800 എണ്ണം- 1984നു ശേഷം ഇല്ലാതായിട്ടുണ്ട്. വേറെ നൂറുകണക്കിന് പത്രങ്ങള്‍ ഫലത്തില്‍ ഇല്ലാതാവുകയും അവയുടെ പ്രേതങ്ങള്‍ എന്ന പോലെ ദുര്‍ബല എഡിഷനുകള്‍ പരിമിതയായ നിലയില്‍ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുകയുംചെയ്യുന്നു. പകരം, ഓണ്‍ലൈന്‍-ദൃശ്യമാദ്ധ്യമങ്ങള്‍ രംഗത്തുവരാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവ പച്ച പല മേഖലകളിലും പച്ച പിടിക്കുന്നില്ല. ഇതിന്റെയെല്ലാം ഫലമായാണ് 1300 പ്രദേശങ്ങളില്‍ വാര്‍ത്താമാദ്ധ്യമങ്ങള്‍തന്നെ ഇല്ല എന്ന നില ഉണ്ടായത്. 

പത്രം വായിക്കാതെ ഒരു ദിവസം തുടങ്ങാന്‍ കഴിയാത്ത കേരളീയര്‍ക്ക്, ലോകത്തെല്ലാവരും ഇങ്ങനെത്തന്നെയാണ് ജീവിക്കുന്നത് എന്ന തോന്നല്‍ ഉണ്ടായേക്കാം. പക്ഷേ, അതല്ല അവസ്ഥ. വാര്‍ത്താമരുഭൂമികള്‍ മനുഷ്യമനസ്സുകളിലും ഉണ്ടാകുന്നുണ്ട്. എന്തിനു വാര്‍ത്തകള്‍ അറിയണം എന്ന് ചോദിക്കുന്ന ധാരാളമാളുകള്‍ അഭ്യസ്തവിദ്യര്‍ക്കിടയിലുമുണ്ട് എന്നറിയുക. നാട്ടില്‍ നടക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ കാര്യങ്ങളില്‍ എല്ലാവര്‍ക്കും താല്പര്യമുണ്ടെന്നും കാര്യങ്ങള്‍ മനസ്സിലാക്കി വോട്ടവകാശം വിനിയോഗിക്കുക എന്നത് പൗരധര്‍മ്മമാണെന്നും പത്രവായനയിലൂടെ മാത്രമേ അഭിപ്രായങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകൂ എന്നും ഈ അഭിപ്രായരൂപവല്‍ക്കരണമാണ് പൗരത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമെന്നുമുള്ളതാണു ജനാധിപത്യത്തെ നിലനിര്‍ത്തുന്ന തത്ത്വം. ഒരു കാലത്ത് പൗരന് ലോകകാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് വലിയ അറിവോ അഭിപ്രായമോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. നാട്ടിലെ മുഖ്യസ്ഥന്മാരും വിദ്യാഭ്യാസമുള്ളവരും ജന്മിമാരുമൊക്കെ പറയുന്നതു തന്നെയായിരുന്നു സാധാരണക്കാരന്റെയും അഭിപ്രായം. വായിച്ചുമനസ്സിലാക്കാന്‍ വഴിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇന്ത്യന്‍ നാഷനല്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് ഉണ്ടാകുന്നതിന് ഒരു വര്‍ഷംമുമ്പ,് 1884-ല്‍ ജനിച്ച മലയാളപത്രമായ കേരളപത്രികയുടെ സ്ഥാപകന്‍ ചെങ്കളത്ത് കുഞ്ഞിരാമമേനോന്‍ സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ള പത്രപ്രവര്‍ത്തനത്തെക്കുറിച്ചെഴുതിയ പുസ്തകത്തിന് എഴുതിയ അവതാരികയില്‍ പറയുന്നത്, തന്റെ ഏറ്റവും  വലിയ സംഭാവന, പത്രത്തിലൂടെ താന്‍  ജനങ്ങള്‍ക്ക് അഭിപ്രായമുണ്ടാക്കി എന്നതാണ്. ഇതിന്റെ അര്‍ത്ഥം ഒരുപക്ഷേ അന്നുള്ളവര്‍ മനസ്സിലാക്കിക്കാണില്ല.
അഭിപ്രായത്തിന്റെയും വോട്ടവകാശത്തിന്റെ തന്നെയും പ്രയോജനം എന്ത് എന്ന ചിന്ത ഇന്നു വികസിതലോകത്തുണ്ട്. വോട്ടുചെയ്യുന്നവരുടെ എണ്ണം വികസിതരാജ്യത്തു വര്‍ദ്ധിക്കുകയല്ല കുറയുകയാണ് എന്നു ഇക്കാര്യം പഠിച്ചവര്‍ പറയുന്നുണ്ട്. ജനങ്ങള്‍ എത്രത്തോളം സംതൃപ്തരായി ജീവിക്കുന്നുവോ അത്രത്തോളം അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ താല്പര്യം മങ്ങിപ്പോവുകയാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശാന്തമായ ജനസമൂഹങ്ങളുള്ള സ്വിറ്റ്‌സര്‍ലാണ്ട്, ജപ്പാന്‍, ഐസ്‌ലാന്‍ഡ്, ലക്‌സംബര്‍ഗ്,യുനൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്‌സ്, അയര്‍ലന്‍ഡ് തുടങ്ങിയ ഒട്ടനവധി രാജ്യങ്ങളില്‍ വോട്ടു ചെയ്യുന്നവരുടെ ശതമാനം കുറയുകയാണ്. ഇത്തരം പല രാജ്യങ്ങളിലും വോട്ടിങ്ങ് നിര്‍ബന്ധമാക്കാന്‍ നിയമം ഉണ്ടാക്കേണ്ടിവന്നിട്ടുണ്ട്.

വളര്‍ന്നു വരുന്ന ഈ രാഷ്ട്രീയ നിസ്സംഗതയോടു ചേര്‍ന്നു വേണം സമൂഹമാദ്ധ്യമ പ്രതിഭാസം പൊതുസമൂഹത്തില്‍ വരുത്തിയ വരുത്തിയ മാറ്റത്തെക്കുറിച്ചു ചിന്തിക്കാന്‍. സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളൊന്നും പരിശോധിക്കാതെ അറിയാവുന്ന ഒരു കാര്യം ലോകത്തെമ്പാടും അച്ചടി മാദ്ധ്യമങ്ങള്‍ പിറകോട്ടു പോകുന്നു എന്നാണ്. വന്‍കിട സ്ഥാപനങ്ങള്‍ പോലും നില നില്‍ക്കാന്‍ കഴിയാതെ കഷ്ടപ്പെടുന്നു. സൗജന്യമായി ലഭിക്കുന്ന ഇ പേപ്പറുകള്‍, മൊബൈല്‍ ഫോണില്‍ ലഭിക്കുന്ന സാമൂഹ്യമാദ്ധ്യമ പോസ്റ്റുകള്‍, വാര്‍ത്താക്കുറിപ്പുകള്‍ എന്നിവയെല്ലാം മത്സരിക്കുന്നത് അച്ചടിപത്രങ്ങളോടാണ്. ഇന്ത്യ മാത്രമാണ് പത്രപ്രചാരം വര്‍ദ്ധിക്കുന്ന ഏക രാജ്യം എന്ന് വികസിതലോകം അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കിക്കാണുന്നുണ്ട്. അമേരിക്കയില്‍ എണ്‍പതോളം പത്രങ്ങള്‍ അടച്ചിടേണ്ടി വന്ന 2013-2017 കാലത്ത് ഇന്ത്യയിലെ പത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം കൂടുകയായിരുന്നു. ലോകത്തില്‍ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ദിനപത്രങ്ങളുള്ള രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ. എന്നാല്‍, ഇതു പോലും വളരെ ശോഭനമായ ഒരു നീണ്ട ഭാവിയുടെ സൂചനയല്ല നല്‍കുന്നത്.

ഈയിടെ തത്സമയം പത്രത്തില്‍ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയ ഒരു അഭിമുഖത്തില്‍ കാരവന്‍ പത്രാധിപര്‍ വിനോദ് കെ ജോസ് ഒരു യാഥാര്‍ത്ഥ്യം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ' പല ഇംഗ്ലീഷ് പത്രങ്ങളുടെയും കോപ്പികള്‍ ഓരോ വര്‍ഷവും ഗണ്യമായ തോതില്‍ കുറഞ്ഞു കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. എന്നാല്‍, ഇതു തുറന്നുപറയാന്‍ ആരും തയ്യാറല്ല. തുറന്നു പറഞ്ഞാല്‍ പരസ്യം നഷ്ടപ്പെടും. ഇപ്പോള്‍ തന്നെ പരസ്യങ്ങള്‍ വലിയ അളവില്‍ ഇന്റര്‍നെറ്റിലേക്കു വഴിമാറിയിരിക്കുന്നു. ഡല്‍ഹിയില്‍ ഞാന്‍ താമസിക്കുന്ന ഫ്ളാറ്റില്‍ ഇപ്പോള്‍ ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ വരിക്കാരായി 20, 25 പേരാണുള്ളത്. കഴിഞ്ഞ വര്‍ഷം 35 ഓളം പേരുണ്ടായിരുന്നു. അതിനു മുന്നത്തെ വര്‍ഷം 40 നും മുകളിലായിരുന്നു. ഈ രഹസ്യം ഇന്നോ നാളെയോ പൊട്ടിത്തെറിക്കും' പ്രത്യക്ഷത്തില്‍ ലോകവ്യാപക പ്രവണതയെ വെല്ലുന്നു ഇന്ത്യന്‍ മാദ്ധ്യമങ്ങള്‍ എന്ന് അവകാശപ്പെടുമ്പോഴും തകര്‍ച്ചയുടെ ആദ്യസൂചനകള്‍ ഇന്ത്യയിലും കാണപ്പെടുന്നു എന്ന നിരീക്ഷണം ഇംഗ്ലീഷ് മാദ്ധ്യമരംഗത്തുപോലും നാം കേള്‍ക്കുകയാണ്. ഈ വീഴ്ച്ചയെ മറികടക്കാന്‍ പല വിദ്യകളും മാദ്ധ്യമനടത്തിപ്പുകാര്‍ പ്രയോഗിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഒന്നും പ്രതീക്ഷ നല്‍കുന്നില്ല.

പരസ്യവരുമാനത്തിലൂടെ സബ്‌സിഡൈസ് ചെയ്യപ്പെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളാണ് പത്രങ്ങള്‍. സര്‍ക്കാര്‍ പരസ്യം ഇല്ലാതായാല്‍ത്തന്നെ പത്രം അടച്ചുപൂട്ടപ്പെടുന്ന അവസ്ഥ നിലനില്‍ക്കുന്ന സംസ്ഥാനത്ത് എന്ത് സ്വതന്ത്രപത്രപ്രവര്‍ത്തനമാണു സാദ്ധ്യമാവുക? എന്തു വിട്ടുവീഴ്ച്ച ചെയ്തും പരസ്യം നേടുക എന്നത് പത്രങ്ങളുടെ പ്രഖ്യാപിത നയം തന്നെയാണ. ഇതു മാദ്ധ്യമവിശ്വാസ്യതയെ തകര്‍ക്കുന്നുണ്ട്. വ്യാവസായ സംരംഭങ്ങള്‍ക്ക് ഇന്നു പരസ്യം ചെയ്യാന്‍ പത്രം തന്നെ വേണമെന്നില്ല. നൂറുനൂറു പുതിയ മാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. നമ്മുടെ കൈവശമുള്ള മൊബൈല്‍ ഫോണുകള്‍ മികച്ച പരസ്യമാദ്ധ്യമമാണ് എന്നു തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പുതിയവ അനുദിനം കണ്ടുപിടിക്കപ്പെടുന്നു. പത്രങ്ങള്‍ക്ക് പഴയ വരുമാനമാര്‍ഗ്ഗങ്ങള്‍ പലതും നഷ്ടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

മാദ്ധ്യമ വിശ്വാസ്യതയില്‍ ഉണ്ടായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന തകര്‍ച്ചയെയും നാം ഇതോടു ചേര്‍ത്തുവേണം കാണാന്‍. വിശ്വാസ്യത നശിപ്പിക്കുന്ന ഉള്ളടക്കം വര്‍ദ്ധിക്കുകയാണ്. വരുമാനം കൂട്ടാന്‍ മോശമായ ഉള്ളടക്കത്തോടു വിട്ടുവീഴ്ച്ച ചെയ്യുന്നുണ്ട് പത്രങ്ങള്‍. ഒരു ഉപജീവനമാര്‍ഗ്ഗം എന്ന നിലയിലോ സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധത പുലര്‍ത്തുന്ന ഒരു പ്രൊഫഷന്‍ എന്ന  നിലയിലോ പത്രപ്രവര്‍ത്തനം ഇന്നു ആകര്‍ഷകമോ, ആദരവു നല്‍കുന്ന ഒരു തൊഴില്‍ അല്ലാതായിട്ടുണ്ട് പത്രപ്രവര്‍ത്തനം. സേവന വേതന കാര്യങ്ങളില്‍, കാല്‍ നൂറ്റാണ്ടിനിടയില്‍ ഈ രംഗം അഗാധ ഗര്‍ത്തത്തിലേക്കു വീണുകഴിഞ്ഞു.

മാദ്ധ്യമപ്രവര്‍ത്തനം കാലത്തിന്റെ സമ്മര്‍ദ്ദങ്ങളെ അതിജീവിക്കുമോ എന്നതാണ് ചോദ്യം. എന്തെല്ലാം പ്രതീക്ഷകള്‍ പുലര്‍ത്തിയാലും, പല കാരണങ്ങളാല്‍ ഇന്ത്യയില്‍ മാത്രമായി ഒരു വ്യവസായത്തിനു നിലനില്‍ക്കുക അസാദ്ധ്യം തന്നെയാണ്. പത്രങ്ങള്‍ക്കു ബദലല്ലേ നവമാദ്ധ്യമങ്ങള്‍ എന്നു പ്രതീക്ഷാപൂര്‍വ്വം ചോദിക്കുന്നവരുണ്ട്. ഭാവിയുടെ മാദ്ധ്യമം ഓണ്‍ലൈന്‍ ആണ് എന്നു കരുതുന്നുണ്ട് പലരും. പക്ഷേ, അതിന്റെയും അതിജീവനം ഇനിയും വിജയിച്ചിട്ടില്ലാത്ത വാണിജ്യമോഡലിനെ ആശ്രയിച്ചാണിരിക്കുന്നത്. സ്വന്തം ശേഷിയില്‍ നിലനില്‍ക്കുന്ന ഓണ്‍ലൈന്‍ മാദ്ധ്യമങ്ങള്‍ അത്യപൂര്‍വ്വമാണ് ലോകത്തെവിടെയും. അമേരിക്കയില്‍നിന്നു ഈയിടെ പുറത്തുവന്ന റിപ്പോര്‍ട്ട് വിരല്‍ ചൂണ്ടുന്നത് സാമൂഹ്യമാദ്ധ്യമത്തിന്റെയും സ്വാധീനം കുറഞ്ഞു വരുന്നു എന്നാണ്. അപ്രവചനീയമാണ് ഭാവി. 


(കോഴിക്കോട് കെ.യു.ഡബ്ല്യൂ.ജെ സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തില്‍ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയ സോവനീറിനു വേണ്ടി എഴുതിയത്.
തലക്കെട്ട് മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. )

Tuesday, 20 November 2018

മീഡിയ അക്കാദമിയും വൈസ് ചെയര്‍മാനും


അക്കാദമി വൈസ് ചെയര്‍മാന്‍ പദവി- ഒരു വിശദീകരണം

കേരള പത്രപ്രവര്‍ത്തക യൂണിയന്റെ കോഴിക്കോട്ട് നടന്ന സംസ്ഥാനസമ്മേളനം കഴിഞ്ഞിറങ്ങിയ ചില സുഹൃത്തുക്കളെ കണ്ടപ്പോള്‍ അവര്‍ പറഞ്ഞ ഒരു കാര്യം എന്നെ തെല്ല് അമ്പരപ്പിച്ചു. കേരള മീഡിയ അക്കാദമിയുടെ വൈസ് ചെയര്‍മാന്‍ പദവി ഇത്തവണ പത്രപ്രവര്‍ത്തകര്‍ക്ക് നഷ്ടപ്പെടാന്‍ കാരണം ഞാന്‍ ചെയര്‍മാനായിരുന്നപ്പോള്‍ നടത്തിയ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയാണ് എന്നൊരു ആക്ഷേപം സമ്മേളനത്തില്‍ ഉയര്‍ന്നു എന്നാണ് അവര്‍ പറഞ്ഞത്.

ഇതുസംബന്ധിച്ച് യൂണിയന്‍ ജന.സിക്രട്ടറി ശ്രീ സി.നാരായണനുമായി  സംസാരിച്ചപ്പോള്‍ എന്റെ തെറ്റിദ്ധാരണ  തിരുത്താനായി. അംഗങ്ങള്‍ക്ക് ഉണ്ടായ തെറ്റിദ്ധാരണ കൂടി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് എന്നു തോന്നുന്നു.
.
അക്കാദമിയുടെ വൈസ് ചെയര്‍മാന്‍ സ്ഥാനം ഇത്തവണ പത്രമാനേജ്മെന്റ് പ്രതിനിധികള്‍ക്കാണ് ലഭിച്ചത്. യൂണിയന്‍  കുറെ വര്‍ഷങ്ങളായി കൈവശം വെക്കുന്ന സ്ഥാനമാണ് നഷ്ടപ്പെട്ടത് എന്നതും സത്യമാണ്. പക്ഷേ, ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചത് യൂണിയന്‍ നേതൃത്വത്തിന്റെ അനാസ്ഥ കൊണ്ടോ അക്കാദമി ഭരണഘടനയില്‍ മാറ്റം വരുത്തിയതുകൊണ്ടോ അല്ല.  നമ്മുടെ യൂണിയനും പത്രമാനേജ്മെന്റ് സംഘടനയ്ക്കും ഗവണ്മെന്റിനും തുല്യ പങ്കാളിത്തമുള്ള ഒരു സ്ഥാപനമാണ്  മീഡിയ അക്കാദമി എന്ന പഴയ പ്രസ് അക്കാദമി. എന്നാല്‍ തനിച്ച് മത്സരിച്ച് ജയിക്കാനുള്ള ഭൂരിപക്ഷം യൂണിയന് അന്നും  ഇന്നും കൗണ്‍സിലില്‍ ഇല്ല. ഒരിക്കലും ആരും അങ്ങനെ ജയിച്ചിട്ടില്ല.

1979-ല്‍ സ്ഥാപിച്ച അക്കാദമിയുടെ ഭരണഘടന ഭേദഗതി ചെയ്യാന്‍ ആദ്യമായി ശ്രമിക്കുന്നത്   ഞാന്‍ ചെയര്‍മാനായ 2011-2014  കാലത്താണ്. ഒരു വര്‍ഷത്തിലേറെ നീണ്ട സബ് കമ്മിറ്റി കൂടിയാലോചനകള്‍ക്കു ശേഷം 2013-ലാണു  ഭേദഗതി നിര്‍ദ്ദേശങ്ങള്‍ സര്‍ക്കാറിനു സമര്‍പ്പിച്ചത്. എന്നാല്‍ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി സര്‍ക്കാര്‍ അംഗീകരിക്കുന്നത് മൂന്നു വര്‍ഷത്തിനു ശേഷം 2016-ല്‍ ആണ്. ഞാന്‍ 2014-ല്‍ സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞിരുന്നു.

ഞങ്ങളുടെ കാലത്ത്  അക്കാദമി ജനറല്‍ കൗണ്‍സില്‍  ഉണ്ടായിരുന്നത് 21 അംഗങ്ങളാണ്.  യൂണിയന്റെ  ആറു പേര്‍, ഐ.എന്‍.എസ് കേരള ഘടകത്തിന്റെ ആറു പേര്‍,  നാലു സര്‍ക്കാര്‍ നോമിനികള്‍,  മൂന്നു ഉദ്യോഗസ്ഥര്‍,  സിക്രട്ടറി എന്നിവര്‍  അടങ്ങുന്നതായിരുന്നു ഭരണസമിതി.  ഓര്‍ക്കുക ഈ സമിതിയിലും പത്രപ്രവര്‍ത്തക യൂണിയനു ഭൂരിപക്ഷമില്ല.

2013-ല്‍  ജനറല്‍ കൗണ്‍സില്‍ അംഗീകരിച്ച് സര്‍ക്കാറിനു സമര്‍പ്പിച്ച ഭേദഗതിയില്‍ യൂണിയന്റെയോ മാനേജ്മെന്റ് പ്രതിനിധികളുടെയോ അംഗസംഖ്യയില്‍ മാറ്റം നിര്‍ദ്ദേിച്ചിരുന്നില്ല. എന്നാല്‍,  സര്‍ക്കാര്‍ നോമിനികളുടെ സംഖ്യ നാലില്‍നിന്നു ആറായി വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാന്‍ നിര്‍ദ്ദേശിച്ചിരുന്നു.   ആദ്യമായി ദൃശ്യമാദ്ധ്യമപ്രതിനിധികള്‍ക്കും വനിതകള്‍ക്കും പ്രാതിനിധ്യം നല്‍കാനാണ് അതു ആറാക്കിയത്.
 1979-ല്‍ രൂപവല്‍ക്കരിച്ചതു തൊട്ട് അക്കാദമി ജനറല്‍ കൗണ്‍സിലില്‍ ഒരു വനിത ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നോര്‍ക്കണം. ദൃശ്യമാദ്ധ്യമപ്രതിനിധികളും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

2016-ല്‍ ആണ് പുതിയ ഭരണഘടന നിലവില്‍ വന്നത്. അപ്പോഴേക്കും പ്രസ് അക്കാദമി മീഡിയ അക്കാദമി ആയിരുന്നു. സര്‍ക്കാര്‍ യൂണിയനുമായോ അക്കാദമി ഭാരവാഹികളുമായോ ചര്‍ച്ചയൊന്നും നടത്താതെ പ്രാബല്യത്തില്‍ കൊണ്ടു വന്ന പുതിയ ഭരണഘടനയില്‍ ഭരണസമിതി അംഗസംഖ്യ 21-ല്‍ നിന്ന് 28 ആയി ഉയര്‍ത്തിയിരുന്നു. നോമിനേറ്റഡ് അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം ആറില്‍നിന്നു 12 ആക്കി. സര്‍ക്കാര്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നതേ അക്കാദമിയില്‍ നടക്കൂ എന്ന് അവര്‍ അതോടെ ഉറപ്പുവരുത്തി. ഇതോടെ യൂണിയന് അതിന്റെ നോമിനിയെ വൈസ് ചെയര്‍മാനാക്കാനുള്ള എല്ലാ സാദ്ധ്യതയും നഷ്ടപ്പെട്ടു എന്നത് സത്യമാണ്.

യൂണിയനും ഐ.എന്‍.എസ്സും തുല്യശക്തിയുള്ള ഘടകങ്ങളാണ് ഭരണസമിതിയില്‍. ഗവണ്മെന്റ് ആകട്ടെ മുമ്പത്തേതിന്റെ ഇരട്ടി ശക്തിയുള്ള ഘടകമായി. ഇത് അക്കാദമി നിര്‍ദ്ദേശിച്ച മാറ്റമല്ല. ഗവണ്മെന്റ് അടിച്ചേല്‍പ്പിച്ച മാറ്റമാണ്. വേറെ എന്തെല്ലാം ഇത്തരം മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട് എന്നെനിക്കറിയില്ല. അക്കാദമിയുടെ വെബ്‌സൈറ്റില്‍ ഇപ്പോഴും ഭരണഘടന ചേര്‍ത്തിട്ടില്ല.

വൈസ് ചെയര്‍മാന്‍ സ്ഥാനം ഐ.എന്‍.എസ്സിനു വിട്ടുകൊടുത്തത് വലിയ അപരാധമാണെന്നു പ്രചരിപ്പിക്കുന്നത്  ന്യായമല്ല. അക്കാദമിയുടെ പങ്കാളികളില്‍ തുല്യപദവി ഐ.എന്‍.എസ്സിനുണ്ട്. അവര്‍ക്ക് ആ പദവി അടുത്ത കാലത്തൊന്നും നാം വിട്ടുനല്‍കാതിരുന്നത് അവര്‍ ആവശ്യപ്പെടാ. 
ഞ്ഞതുകൊണ്ടാണ്.

 ഇതാദ്യമായല്ല ഐ.എന്‍.എസ് പ്രതിനിധി വൈസ് ചെയര്‍മാനാകുന്നത്. 1982-85 വര്‍ഷം കേരളകൗമുദിയുടെ എം.എസ് മധുസൂദനനും 85-88 കാലത്ത്  പി.കെ.വാസുദേവന്‍ നായരും ഈ സ്ഥാനം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഐ.എന്‍.എസ് സംഘടനയെക്കൂടി അക്കാദമി പ്രവര്‍ത്തനത്തില്‍ തുല്യപങ്കാളിയായി കണക്കാക്കുക നല്ലതാണ് .എന്ന അഭിപ്രായമാണ് എനിക്കുള്ളത്.

എന്‍.പി രാജേന്ദ്രന്‍  


Wednesday, 31 October 2018

സര്‍ദാര്‍ പട്ടേലിന്റെ ഉയരവും പ്രതിമയുടെ ഉയരവും


സര്‍ദാര്‍ പട്ടേലിന്റെ ഉയരവും
പ്രതിമയുടെ ഉയരവും


ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ പ്രതിമ ഗുജറാത്തിലെ ഒരു നദീദ്വീപില്‍ ഇന്നു പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി അനാച്ഛാദനം ചെയ്തു. നര്‍മ്മദ അണക്കെട്ടിന് അഭിമുഖമായി, 3.2 കിലോ മീറ്റര്‍ അകലെ 12 ചതുരശ്ര കിലോ മീറ്റര്‍ വിസ്തൃതിയുള്ള തടാകത്തിനകത്ത് ഇരുപതിനായിരം ചതുരശ്ര മീറ്റര്‍ ഭൂമിയില്‍ ഉയര്‍ന്ന ഈ പ്രതിമ ഒരു വിസ്മയം തന്നെയാണ്. ഉയരം കൊണ്ടും കരകൗശല പാടവം കൊണ്ടും തീര്‍ച്ചയായും അതൊരു വിസ്മയം തന്നെയാവും.

പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നപ്പോള്‍ ആരംഭിച്ച പ്രതിമാനിര്‍മ്മാണം അദ്ദേഹം പ്രധാനമന്ത്രിയായ ശേഷം അതിവേഗം മുന്നോട്ടു പോവുകയും കാലവിളംബമില്ലാതെ പൂര്‍ത്തിയാവുകയും ചെയ്തു. എല്ലാ അര്‍ത്ഥത്തിലും ഇതു പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ആശയമാണ്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനയാണ്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂടി എക്കാലത്തേക്കുമുള്ള സ്മാരകവുമാണ്. ഐക്യത്തിന്റെ പ്രതിമ-സ്റ്റാച്ച്യൂ ഓഫ് യൂണിറ്റി- എന്നു പേരിട്ട ഈ പ്രതിമ അമേരിക്കയുടെ സ്റ്റാച്ച്യൂ ഓഫ് ലിബര്‍ട്ടിയെ വെല്ലുന്ന സൃഷ്ടിയാണ് എന്നത് ഇന്ത്യക്കാര്‍ക്ക് അഭിമാനകരം തന്നെ.  182 മീറ്റര്‍ ഉയരമുള്ള ഈ മഹാസംരംഭവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങളും സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളുമെല്ലാം നിര്‍മ്മിതിയുടെ അപൂര്‍വ്വതയ്ക്കും അപാരതയ്ക്കുമുള്ള തെളിവുകളായി എക്കാലത്തും പാടിപ്പുകഴ്ത്തപ്പെടും  എന്ന കാര്യത്തില്‍ സംശയമില്ല.

എങ്കിലും സംശയങ്ങള്‍ അവശേഷിക്കുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി സ്വന്തം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കൂടി അഭിമാനമായ ഒരു രാഷ്ട്രനേതാവിനെ ഇവ്വിധം അനശ്വരനാക്കുന്നതില്‍ തെറ്റുപറയാന്‍ പറ്റില്ല. പക്ഷേ, പ്രതിമയുടെ വലിപ്പവും ഉയരവും നിര്‍മ്മാണച്ചെലവുമൊക്കെയാണോ ആ പ്രതിമയിലൂടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തിയുടെ മഹത്വത്തിനുള്ള തെളിവുകള്‍? ആണ് എന്നാണ് മറുപടിയെങ്കില്‍ അത് അസ്വാസ്ഥ്യമുണ്ടാക്കുന്ന നിഗമനങ്ങളിലേക്കാണ് നമ്മെ കൊണ്ടു ചെന്നെത്തിക്കുക. സര്‍ദാര്‍ വല്ലഭായി പട്ടേലിന്റെ ഈ പ്രതിമയുടെ അനാച്ഛാദനം പ്രമാണിച്ച് ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലെ പത്രങ്ങളിലെല്ലാം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട മുഴുവന്‍ പേജ് പരസ്യത്തില്‍ ഇതു സംബന്ധിച്ച ചില വിവരങ്ങള്‍ ചേര്‍ത്തിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്കയിലെ സ്റ്റാച്ച്യൂ ഓഫ് ലിബര്‍ട്ടിയെ അല്ല നമ്മള്‍ സര്‍ദാര്‍ പട്ടേലിലൂടെ പിന്തള്ളുന്നത്. പരസ്യത്തിലുള്ള ആറു പ്രതികളില്‍ നാലും ഒരു ഭാരതീയന്റെ പ്രതിമയാണ്. ശ്രീബുദ്ധന്‍ ആണ് ആ ഭാരതീയന്‍.  ചൈനയിലെ ലിങ്ങ്ഷാന്‍ (88മീറ്റര്‍), തായ്ലാന്‍ഡ് (92 മീറ്റര്‍), ജപ്പാനിലെ ഉഷികു ഡായ്ബുട്സു (110മീറ്റര്‍), മ്യാന്‍മാറിലെ ലെയ്കുന്‍ സെറ്റ്ക്യാര്‍ (116 മീറ്റര്‍) എന്നിവയാണ് ഈ നാലു ബുദ്ധപ്രതിമകള്‍.  ഒന്നു പോലും ഭാരതത്തിലല്ല.

ഈ പ്രതികളെയെല്ലാം നാം തോല്പിച്ചു എന്ന മട്ടില്‍ അവ ചിത്രസഹിതം കൊടുത്തതു കാണുമ്പോള്‍ ഭാരതത്തിന്റെ മഹാപുത്രനോട് നാം അനീതി കാട്ടി എന്നു തോന്നിയാല്‍ കുറ്റപ്പെടുത്താന്‍ പറ്റില്ല.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ഭാരതീയന്‍ സര്‍ദാര്‍ വല്ലഭ്ഭായ് പട്ടേല്‍ ആണെന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആരാധകന്‍ പോലും അവകാശപ്പെടുകയില്ല. ഇന്ത്യക്കു വലിയ സംഭാവനകള്‍ ചെയ്ത നേതാവാണ് സര്‍ദാര്‍ പട്ടേല്‍. അദ്ദേഹം ഉരുക്കുമുഷ്ടിയോട നടപ്പാക്കിയ നയങ്ങളിലൂടെയാണ് ഇന്ത്യയുടെ ഏകീകരണം നടപ്പായത്. എന്നാല്‍പ്പോലും, ഇന്ത്യ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിമയിലൂടെ ഒരു ഭാരതപുത്രനെ ഉയര്‍ത്തിക്കാട്ടാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കില്‍ നിര്‍മ്മിക്കേണ്ടത് സര്‍ദാര്‍ പട്ടേലിന്റെ പ്രതിമയല്ല. ശ്രീ ബുദ്ധനും മഹാത്മാ ഗാന്ധിക്കും നെഹ്രുവിനും നേതാജി സുഭാഷ്ചന്ദ്ര ബോസ്സിനും അംബേദ്കര്‍ക്കും മുകളില്‍ സര്‍ദാര്‍ പട്ടേലിനു സ്ഥാനം നല്‍കാനാവുമോ?  വലിയ വരയെ ചെറുതാക്കാന്‍, ആ വര മായ്ക്കാതെതന്നെ എളുപ്പം കഴിയും. വലിയ ഒരു വര അടുത്തുവരയ്ക്കുകയാണ് ആ എളുപ്പപ്പണി. പട്ടേലിന്റെ ഉയരം കൂട്ടുന്നതില്‍ ഇങ്ങിനെയൊരു ദുരുദ്ദേശ്യം ആരോപിക്കുന്നില്ല. മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ ഉയരം ആരോ ഉണ്ടാക്കിയ പ്രതിമയുടെ ഉയരമല്ല എന്നാര്‍ക്കാണ് അറിയാത്തത്!

ഒരു കാര്യത്തില്‍ പ്രധാനമന്ത്രിയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹപ്രവര്‍ത്തകരെയും പ്രശംസിച്ചേ മതിയാകൂ. സര്‍ദാര്‍ പട്ടേല്‍ ആര്‍.എസ്.എസ്സുകാരനല്ല. മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ വധത്തിനു  ശേഷം ആര്‍.എസ്.എസ്സിനെ നിരോധിക്കാന്‍ മുന്‍കൈ എടുത്ത ആളാണ് അദ്ദേഹം. നിരോധനം നീക്കുമ്പോള്‍തന്നെ കര്‍ശനവ്യവസ്ഥകള്‍ സംഘടനയ്ക്കു മേല്‍ നടപ്പാക്കിയ കരുത്തനായ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിയുമായിരുന്നു. അത്തരമൊരു നേതാവിനെ ഇത്രയും വലിയ പ്രതിമയിലൂടെ ആദരിക്കാന്‍ അതേ ആര്‍.എസ്.എസ് സംഘടന ജന്മംനല്‍കിയ നേതൃത്വം തയ്യാറായത് ചെറിയ കാര്യമല്ല. എന്തായാലും പട്ടേല്‍ പ്രതിമ എന്ന വലിയ സംഭവത്തില്‍ എല്ലാ ഇന്ത്യക്കാര്‍ക്കും അഭിമാനിക്കാം എന്ന കാര്യത്തില്‍ സംശയമില്ല.
3000 കോടി രൂപ ഇതിനായി ചെലവാക്കിയെന്നത് വലിയ അപരാധമായി പലരും ഉയര്‍ത്തിപ്പിടിക്കുന്നുണ്ട്. ലോകത്തിലെ വലിയ പ്രതികളെല്ലാം വന്‍ മുതല്‍മുടക്കോടെ നിര്‍മ്മിച്ചവ തന്നെയാണ്. പക്ഷേ, അവയെല്ലാം ലക്ഷക്കണക്കിനാളുകളെ ആകര്‍ഷിക്കുന്ന സഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളാണ്. വലിയ വരുമാനവും തൊഴിലും ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട് അവയെല്ലാം. സര്‍ദാര്‍ പ്രതിമയും ആ അര്‍ത്ഥത്തില്‍ സര്‍ക്കാറിനു മുതല്‍ക്കൂട്ടാവും എന്ന കാര്യത്തിലും സംശയം വേണ്ട.

Tuesday, 23 October 2018

ആചാരമൗലിക വാദവും അത്യപകടകരമാണ്


ശബരിമലയില്‍ ആര്‍ത്തവപ്രായത്തിലുള്ള സ്ത്രീകളുടെ പ്രവേശനം ശരിയോ എന്നത് ഒരു ആചാരകാര്യമായിരുന്നു അടുത്തകാലം വരെ. ഇന്ന് അത് ഇന്ത്യന്‍ ഭരണഘടനയുമായും നിയമനടത്തിപ്പുമായും മാന്യമായ പൊതുപ്രവര്‍ത്തനവുമായുമെല്ലാം ബന്ധപ്പെട്ട ഗൗരവമേറിയ ഒരു തര്‍ക്കപ്രശ്‌നമായും അതിലേറെ ഗൗരവമായ ഒരു ക്രമസമാധാനപ്രശ്‌നമായും വളര്‍ന്നിരിക്കയാണ്. ശാന്തിയുടെയും പക്വതയുടെയും മാന്യതയുടെയും മുഖമാണ് ഭക്തിയിലും ആദ്ധ്യാത്മികതയിലുമെല്ലാം ഉണ്ടായിരിക്കുക എന്നാണ് സങ്കല്പം. എല്ലാ മതങ്ങളുടെയും കാര്യത്തില്‍ ഇതു ശരിയാണ്. എങ്കിലും, തര്‍ക്കം വ്യത്യസ്തമതവിശ്വാസികള്‍ തമ്മിലാകുമ്പോള്‍ മനുഷ്യത്വം പോലും ഇല്ലാതാകുന്നത് അനേകവട്ടം ഇന്ത്യയില്‍ മാത്രമല്ല ലോകത്തെങ്ങും കാണാറുമുണ്ട്. ശബരിമലത്തര്‍ക്കത്തില്‍ മറ്റു മതങ്ങള്‍ക്കൊന്നും പങ്കാളിത്തമില്ല. എന്നിട്ടും ഒരു രാഷ്ട്രീയത്തര്‍ക്കത്തില്‍ നാം പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന പക്വതയോ എതിര്‍പക്ഷ ബഹുമാനമോ പോലും ഈ തര്‍ക്കത്തില്‍ ഉണ്ടാകുന്നില്ല എന്നത് അങ്ങേയറ്റം ആശങ്കാജനകമാണ്.

ശബരിമല വിഷയത്തില്‍ ഇടപെട്ടതു സുപ്രിം കോടതിയാണ്. ഒരു ജനാധിപത്യസമൂഹത്തില്‍ സംഭവിക്കാവുന്ന ഒരു കാര്യം മാത്രമാണിത്. തര്‍ക്കപ്രശ്‌നത്തില്‍ അവസാനവാക്ക് പറയാന്‍ കോടതികളെ അനുവദിക്കുക എന്നതു പ്രാഥമികമായ ജനാധിപത്യ മര്യാദ മാത്രമാണ്. പല നിക്ഷിപ്ത താല്പര്യങ്ങളുള്ളവരാണ് ഏതു തര്‍ക്കവിഷയത്തിലും രണ്ടു പക്ഷത്തും നില്‍ക്കുന്നവര്‍. കോടതികള്‍ക്ക് അത്തരമൊരു നിക്ഷിപ്തതാല്പര്യവുമില്ല. അവര്‍ പരിഗണിക്കുന്നത് നിയമവും നീതിയും മാത്രമാണ്. സംസ്‌കാരമുള്ള മനുഷ്യര്‍ ലോകത്തെങ്ങും അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ള ഈ അടിസ്ഥാനതത്ത്വം വലിച്ചെറിഞ്ഞ്, ആള്‍ക്കൂട്ടങ്ങളെ നിയമം കയ്യിലെടുക്കാനും തെരുവുകളില്‍ ആധിപത്യം വഹിക്കാനും ഇറക്കിവിടുന്നത് നിയമത്തിനും നീതിക്കും മാത്രമല്ല എല്ലാ മതങ്ങളും അംഗീകരിക്കുന്ന സാമാന്യതത്ത്വങ്ങള്‍ക്കും എതിരാണ്. ഇന്ത്യന്‍ ഭരണഘടനയുടെ പവിത്രത അംഗീകരിക്കുന്നു എന്നവകാശപ്പെടുന്നവര്‍ കൂടി ശബരിമല പ്രശ്‌നത്തില്‍ നിയമരാഹിത്വത്തിന്റെയും അക്രമത്തിന്റെയും കായികബലത്തിന്റെയും മാര്‍ഗ്ഗമാണ് പിന്തുടരുന്നത്.

മല കയറിയെത്തുന്നവരെല്ലാം ഭക്തന്മാരും അവരെ സഹായിക്കുന്നവരും മാത്രമായിരുന്ന അവസ്ഥയല്ല ഇത്തവണയുള്ളത്. സുപ്രിം കോടതി അനുവദിച്ച വിഭാഗങ്ങളില്‍പെട്ടവര്‍ വരുന്നതു തടയാന്‍ നൂറുകണക്കിനാളുകളെ പാര്‍ട്ടികളും സംഘടനകളും തീര്‍ത്ഥാടനപാതയില്‍ നിയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. അവര്‍ മല കയറുന്നത് പ്രാര്‍ത്ഥിക്കാനല്ല. നിയമം കയ്യിലെടുക്കാനാണ്. ഇവരെല്ലാം പൊളിട്ടിക്കല്‍ ആക്റ്റിവിസ്റ്റുകളാണ്. യുവതി പ്രവേശനത്തെ എതിര്‍ക്കുന്നവര്‍ക്ക് എത്ര ആക്റ്റിവിസ്റ്റുകളെയും അയക്കാം, അനുകൂലിക്കുന്ന ആരെങ്കിലും വരുന്നത് മഹാപരാധം എന്ന സമീപനത്തില്‍ എന്തു ന്യായമാണുള്ളത്? നിയമനടത്തിപ്പിനു സഹായമൊരുക്കാനാണ് ക്ഷേത്രത്തിലായാലും മറ്റ് ഏതു പൊതു സ്ഥാപനത്തിലായാലും സന്നദ്ധപ്രവര്‍ത്തകരെ നിയോഗിക്കാറുള്ളത്. നിയമനടത്തിപ്പ് തടയാനല്ല. കോടതിവിധി പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നു അറിയാന്‍ വേണ്ടിയാണ് ചിലര്‍ വരുന്നത് എന്നതു വലിയ കുറ്റമായും നിയമലംഘനത്തിനു ശക്തിപകരാന്‍ വേണ്ടി വരുന്നത് പുണ്യകര്‍മ്മമായും വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത് സാമാന്യനീതിക്കോ രാഷ്ട്രം പുലര്‍ത്തുന്ന മഹനീയമായ തത്ത്വങ്ങള്‍ക്കോ നിരക്കുന്നതല്ല.

 അതീവ ഗൗരവമായ മറ്റൊരു പ്രവണതയും ശബരിമലയില്‍ കാണുന്നുണ്ട്. അതു മാദ്ധ്യമപ്രവര്‍ത്തകര്‍ക്ക് എതിരെ ഉയര്‍ന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഭീഷണിയാണ്. ലോകത്തിന്റെ മുഴുവന്‍ ശ്രദ്ധയാകര്‍ഷിച്ച ഒരു വിഷയം എന്ന നിലയില്‍ നാനാഭാഗങ്ങളില്‍ നിന്ന് നൂറുകണക്കിനു മാദ്ധ്യമപ്രവര്‍ത്തകര്‍ ഇവിടെ എത്തുന്നത് സ്വാഭാവികം മാത്രമാണ്. നിയമം  കയ്യിലെടുക്കാന്‍ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവര്‍ കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളില്‍ നോട്ടമിട്ടത് മാദ്ധ്യമപ്രവര്‍ത്തകരെയാണ്. വിദേശമാദ്ധ്യമങ്ങള്‍ക്കു വേണ്ടി നിയോഗിക്കപ്പെട്ട മുതിര്‍ന്ന വനിതാ മാദ്ധ്യമപ്രവര്‍ത്തകരെപ്പോലും ശബരിമലയിലെ നിയമവിരുദ്ധ സന്നദ്ധപ്രവര്‍ത്തകര്‍ വെറുതെ വിട്ടില്ല. കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദിവസങ്ങളിലായി വളരെ ബോധപൂര്‍വ്വം നടപ്പാക്കിയ ഒരു പദ്ധതിയനുസരിച്ച,് മാദ്ധ്യമപ്രവര്‍ത്തകര്‍ക്ക് ശബരിമലയില്‍ എന്തു നടക്കുന്നു എന്നു ജനങ്ങളെ അറിയിക്കാനുള്ള അവകാശം നിഷേധിക്കുകയാണ് ഇക്കൂട്ടര്‍ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. പവിത്രമായ ഒരു തീര്‍ത്ഥാടനകേന്ദ്രത്തിലേക്കുള്ള വഴിയില്‍ കായികശേഷി മാത്രം നോക്കി എണ്ണമറ്റ ആളുകളെ നിയോഗിക്കുക, അവര്‍ നിയമാനുസൃതമായ മാദ്ധ്യമപ്രവര്‍ത്തനം നടത്തുന്നവരെ തെറിയഭിഷേകം ചെയ്യുക, കൊല്ലുമെന്നു ഭീഷണിപ്പെടുത്തുക...ഇതെല്ലാമാണ് നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. അവരെ കൂട്ടത്തോടെ ആക്രമിക്കാന്‍ ഈ അക്രമിക്കൂട്ടം പദ്ധതിയിടുന്നു എന്ന മുന്നറിയിപ്പിന്റെ കൂടി അടിസ്ഥാനത്തില്‍  ചാനല്‍ പ്രവര്‍ത്തകരെല്ലാം തിരിച്ചുപോയിരിക്കുകയാണ്. ഇത് പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ കണ്ണില്‍നിന്നു ശബരിമലയെ അപ്രത്യക്ഷമാക്കലാണ്. അവിടെ എന്തുനടക്കുന്നു എന്നു സമൂഹം അറിയരുത് എന്നു ഗൂഢോദ്ദേശ്യമാണ് ഇതിനു പിന്നിലുള്ളത്. ഇതു അനുവദനീയമല്ല.

ഇതിനെല്ലാം പുറമെയാണ്, ശബരിമലയിലെ യുവതിപ്രവേശനത്തെ അനുകൂലിക്കുന്ന സ്ത്രീകള്‍ക്കെതിരെ സംസ്ഥാനത്തുടനീളം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആക്രമണങ്ങള്‍. പലരുടെയും വീടാക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്ത്രീകളെ വഴിയില്‍ ആക്രമിച്ച സംഭവങ്ങളും റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ സ്ത്രീകള്‍ ആരെങ്കിലും ശ്രീ അയ്യപ്പന്റെയോ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ തന്നെയോ ശത്രിക്കളാണോ?  അവരും ഭക്തന്മാരല്ലേ? ശ്രീ അയ്യപ്പനെ അങ്ങിനെ എതെങ്കിലും വിഭാഗക്കാര്‍ക്കു വിട്ടുകൊടുക്കുകയും ബാക്കിയുള്ളവരെ അയ്യപ്പശത്രുക്കളായി കണക്കാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഏതു ന്യായത്തിന്റെ അ
ടിസ്ഥാനത്തിലാണ്? എവിടേക്കാണ് നമ്മള്‍ പോകുന്നത്?

ഇതെല്ലാം ഒരു തരം ആചാര മൗലികവാദമാണ്. മതമൗലികവാദം പോലെ തിരസ്‌കരിക്കപ്പെടേണ്ട കാര്യമാണിത്. ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ ഒരു തത്ത്വവും ഇത് അംഗീകരിക്കുന്നില്ല എന്നതിന്റെ തെളിവ് ഉത്തരേന്ത്യന്‍ ഹിന്ദു ആചാര്യന്മാരുടെ വാക്കുകളില്‍നിന്നു വ്യക്തമാണ്. ആര്‍ത്തവകാലത്ത് സ്ത്രീകള്‍ ക്ഷേത്രത്തില്‍ പോകാറില്ലെന്നേ അവര്‍ കേട്ടിട്ടുള്ളൂ. ആ പ്രായത്തിലുള്ള ഒരു സ്ത്രീയെയും ക്ഷേത്രത്തില്‍ പ്രവേശിപ്പിക്കരുത് എന്നു അനുശാസിക്കുന്ന ഒരു  തത്ത്വത്തെക്കുറിച്ചും അവര്‍ കേട്ടിട്ടില്ല. തീര്‍ച്ചയായും വൈവിദ്ധ്യങ്ങളുടെ മഹാസമുദ്രമായ ഹിന്ദുമതത്തില്‍ ആരും കേട്ടിട്ടുപോലുമില്ലാത്ത  ആചാരം എവിടെയെങ്കിലും കണ്ടേക്കാം. പക്ഷേ, ഭരണഘടനയ്ക്കും നിയമത്തിനും വഴങ്ങാത്ത ഒരാചാരവും ഒരിടത്തും ഉണ്ടാവാന്‍ പാടില്ല.

(തത്സമയം പത്രത്തിനു വേണ്ടി എഴുതിയ മുഖപ്രസംഗം)


Monday, 15 October 2018

ഗാന്ധിജിയും ഗാന്ധിയനായ നാസ്തികനും



 'നാസ്തികത ആത്മത്തിന്റെ നിഷേധമാണ്. അതു പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതില്‍ ലോകത്താരും വിജയിച്ചിട്ടില്ല. താങ്കളെപ്പോലുള്ളവര്‍ക്കു കുറച്ചു വിജയം നേടാന്‍ കഴിഞ്ഞത് ജനങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ അത്ര ആത്മാര്‍ത്ഥമായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നതുകൊണ്ടു മാത്രമാണ്. താങ്കളെ ഇവിടേക്കു ക്ഷണിക്കാന്‍ നിവൃത്തിയില്ലാത്തതില്‍ ഖേദമുണ്ട്. വെറുതെ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കു വേണ്ടി ചെലവാക്കാന്‍ എനിക്കു സമയമില്ല'.
   നേരില്‍ക്കാണാനും ദൈവത്തെക്കുറിച്ച് ചര്‍ച്ച ചെയ്യാനും സമയം ചോദിച്ചുകൊണ്ടു കത്തയച്ച തികഞ്ഞ നാസ്തികനായ ഗോപരാജു രാമചന്ദ്ര റാവുവിന് ഗാന്ധിജി നല്‍കിയ മറുപടിയാണ് ഇത്. ഗോപരാജു രാമചന്ദ്ര റാവുവിന്റെ ആദ്യത്തെ കത്തായിരുന്നില്ല അത്. 1930 തുടക്കത്തിലെപ്പോഴോ അദ്ദേഹം ഗാന്ധിജിക്കു കത്തയക്കുകയുണ്ടായി. വെറും രണ്ടു വാചകമുള്ളതായിരുന്നു ആ കത്ത്. 'അങ്ങ് ദൈവം എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. എന്താണ് ആ വാക്കിന്റെ അര്‍ത്ഥം, മനുഷ്യജീവിതവുമായി അത് എത്രത്തോളം പൊരുത്തപ്പെടും?'
'മനുഷ്യന് ഉള്‍ക്കൊള്ളാവുതിനും അപ്പുറമാണ് അതിന്റെ അര്‍ത്ഥം' എന്ന ഒറ്റ വാചകമാണ് ഗാന്ധിജി ആ കത്തിന് മറുപടി നല്‍കിയത്. രാമചന്ദ്രറാവുവിനെ ഒട്ടും തൃുപ്തിപ്പെടുത്തിയില്ല ആ മറുപടി എന്നു പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ. മനുഷ്യര്‍ സദാ മനസ്സില്‍ കൊണ്ടുനടക്കുകയും സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു വിഷയം എങ്ങനെയാണ് മനുഷ്യന് ഉള്‍ക്കൊള്ളാന്‍ പറ്റാത്തതാവുക? അദ്ദേഹം സ്വയം ചോദിച്ചു. ഗാന്ധിജിക്കു അദ്ദേഹം കൂടുതല്‍ കത്തുകള്‍ അയച്ചില്ല. കാരണം, അപ്പോഴേക്കും ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹം തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
  ഗോപരാജു രാമചന്ദ്ര റാവു അറിയപ്പെട്ടത് ഗോറ എന്ന പേരിലാണ്. പേരിലെ ആദ്യാക്ഷരങ്ങളാണ് ഗോറ. ഗോറ ആന്ധ്രപ്രദേശുകാരനായ ഒരു സാമൂഹ്യപ്രവര്‍ത്തകനാണ്. ദലിതര്‍ക്കൊപ്പം ജീവിക്കുകയും അവരുടെ  പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ പൂര്‍ണമനസ്സോടെ ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തുവരികയായിരുന്നു ബ്രാഹ്മണനായ ഗോറ. ഗാന്ധിയന്‍ ആദര്‍ശങ്ങളില്‍ ഉറച്ചു നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ത്തന്നെ അദ്ദേഹം ദൈവവിശ്വാസത്തെയും മതവിശ്വാസത്തെയും നിരന്തരം ചോദ്യം ചെയ്തു. ഹരിജനങ്ങളോട് അടുപ്പവും മതത്തോട്് എതിര്‍പ്പും പുലര്‍ത്തിയതിന് അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ വില കൊടുക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു. മതവിശ്വാസം ചോദ്യം ചെയ്തതുകൊണ്ട് അദ്ദേഹത്തിന് കോളേജ് അധ്യാപകന്റെ ജോലി നഷ്ടമായി. മകളെ ഒരു ദലിതനു വിവഹം ചെയ്തു കൊടുക്കുന്നത് സഹിക്കാന്‍ പറ്റുന്ന കാര്യമായിരുന്നില്ല നാട്ടിലെ സവര്‍ണവിഭാഗത്തിന്. അവര്‍ അദ്ദേഹത്തെ ബഹിഷ്‌കരിച്ചു; കുടുംബത്തിന് ഊരുവിലക്ക് കല്പിച്ചു. ദൈവവിശ്വാസമൊഴിച്ചുള്ള കാര്യങ്ങളിലെല്ലാം പൂര്‍ണ ഗാന്ധിയനായിരുന്നു ഗോറ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ തന്നെ ബഹിഷ്‌കരിച്ചവരോടൊന്നും അദ്ദേഹം വിരോധം കാട്ടിയില്ലെന്നു മാത്രമല്ല അവരുടെ പ്രശ്‌നങ്ങളില്‍ ഇടപെടുകയും അവര്‍ക്കു വേണ്ട സഹായങ്ങള്‍ നല്‍കുകയും ചെയ്തുപോന്നു.
   ക്ഷമാശാലിയായിരുന്നു ഗോറ. അദ്ദേഹം ഒരേ ആവേശത്തോടെ ഗാന്ധിസവും നിരീശ്വരത്വവും കൊണ്ടുനടന്നു. ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ച് പതിനാലു വര്‍ഷത്തിനു ശേഷമാണ് ഗോറയെ കാണാന്‍ ഗാന്ധിജി തയ്യാറാകുന്നത്. തികഞ്ഞ ഗാന്ധിയനായ ഒരു സാമൂഹിക പ്രവര്‍ത്തകന്റെ അപേക്ഷ എങ്ങനെ ഗാന്ധിജിക്ക് അധികകാലം അവഗണിക്കാന്‍ കഴിയും? ഗോറയ്ക്ക് ആശ്രമത്തില്‍ താമസിക്കാനും ദീര്‍ഘ നേരം തന്നോട് സംസാരിക്കാനും ഗാന്ധിജി സമയം നല്‍കി.
  ആ സമാഗമവും അവര്‍ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയവും ഗാന്ധിസം, നാസ്തികത, ഇന്ത്യന്‍ രാഷ്ട്രീയ ചിന്ത, ചരിത്രം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങള്‍ ആഴത്തില്‍ പഠിക്കുന്നവര്‍ക്ക് അവഗണിക്കാനാവത്ത വിഷയമായി  ഇന്നും തുടരുന്നു. മതവും വര്‍ഗീയതയും ബഹുസ്വരതയും ചര്‍ച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഇക്കാലത്ത് ഗാന്ധി-ഗോറ സംവാദത്തിന്റെ ആ നാലു വര്‍ഷങ്ങളിലേക്കു പലവട്ടം തിരിഞ്ഞുനോക്കിപ്പോകുന്നു.
    അതെ. നാലു വര്‍ഷമാണ് ഗോറ ഗാന്ധിജിക്കൊപ്പം കഴിഞ്ഞത്. 1944 മുതല്‍ 48 വരെ. ഒന്നുകാണാന്‍പോലും ആദ്യം  കൂട്ടാക്കാതിരുന്ന ഗാന്ധിക്കു പതിനാലു വര്‍ഷം കൊണ്ട് ഗോറ സ്വീകാര്യനായത് ഗോറയുടെ അവിശ്രമസേവനവും ആത്മാര്‍ത്ഥതയും ബോധ്യമായതു കൊണ്ടുതന്നെ. നാലു വര്‍ഷത്തെ സഹവാസത്തിനിടയില്‍ അവര്‍ കൈമാറിയത് ഏറെ അനുഭവങ്ങളും ആശയങ്ങളുമായിരുന്നു. അവര്‍ ഉറ്റ മിത്രങ്ങളായി. 1948 ജനവരിയില്‍ ഗാന്ധിജി കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോള്‍ ഗോറയ്ക്ക് പിന്നെയൊന്നും ആശ്രമത്തില്‍ ചെയ്യാനുണ്ടായിരുന്നില്ല.
   അവസരം കിട്ടിയപ്പോഴൊക്കെ ഗാന്ധിജിയുമായി ഗോറ ദൈവത്തെക്കുറിച്ച്ു സംസാരിച്ചു. ഗാന്ധിജി അതു ക്ഷമാപൂര്‍വം കേട്ടിരിക്കുകയും തനിക്കു പറയാനുള്ളതു പറയുകയും ചെയ്തു. ഗാന്ധിജിയെ നാസ്തികനാക്കാം എന്നു ഗോറ ആഗ്രഹിച്ചിരിക്കുമോ? അറിയില്ല. തീര്‍ച്ചയായും, നാസ്തികതയില്‍നിന്ന് ഗോറയെ മാറ്റണം എന്നു ഗാന്ധിജി ആഗ്രഹിച്ചിരിക്കണം. രണ്ടും സംഭവിച്ചില്ല. പക്ഷേ, അത് രണ്ടുപേരെയും നിരാശരാക്കിയിരിക്കില്ല. കാരണം, രണ്ടുപേര്‍ക്കും പലതും പുതുതായി അറിയാന്‍ ഈ സംവാദം പ്രയോജനപ്പെട്ടു.
  ഗാന്ധിജിയുമായുള്ള സംവാദം എഴുതിവെച്ചിരുന്നുവെങ്കില്‍ വിലപ്പെട്ട ചരിത്രരേഖയാവുമായിരുന്നു. പക്ഷേ. എഴുതിവെക്കാന്‍ ഗോറ കുറിപ്പുകള്‍ ഒന്നും തയ്യാറാക്കിയിരുന്നില്ല. ഗാന്ധിജിയുടെ മരണശേഷമാണ് ഗോറ അതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചത്. പറഞ്ഞതും കേട്ടതും എല്ലാം ഓര്‍മയുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ട്് ഗോറയ്ക്ക എഴുതാന്‍ പ്രയാസമുണ്ടായില്ല. പക്ഷേ, പ്രസിദ്ധീകരിക്കാന്‍ പുറപ്പെടുമ്പോള്‍ ഒരു കുറവ് ബോധ്യപ്പെട്ടു. പുസ്തകത്തിന്റെ ആദ്യ ഖണ്ഡികയില്‍ അത് അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്.' ഈ പുസ്തകത്തിന് ഗൗരവമായൊരു കുഴപ്പമുണ്ട്്. നാസ്തികത സംബന്ധിച്ച്്്  ഞാന്‍ ഗാന്ധിജിയോട് ചോദിച്ചതും ഗാന്ധിജി പറഞ്ഞതും അതേപടി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സംഭാഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള എന്റെ അഭിപ്രായങ്ങള്‍ ഇതിലുണ്ട്്, പക്ഷേ ഗാന്ധിജിയുടേതില്ല.' 
  അധികമാളുകള്‍ ഇങ്ങനെ ചിന്തിക്കുകയില്ല. തന്റെ അഭിപ്രായങ്ങള്‍ക്കും നിരീക്ഷണങ്ങള്‍ക്കും മുന്‍തൂക്കം നല്‍കി തന്റെ പക്ഷം ശരിയാണ് എന്നു സ്ഥാപിക്കാനും മറുപക്ഷം തെറ്റു സമ്മതിച്ചു എന്നു വരുത്തിത്തീര്‍ക്കാനും ആണ് അധികപേരും ശ്രമിക്കുക. ഗാന്ധിജിക്കോ തികഞ്ഞ ഗാന്ധിയനായ ഗോറയ്‌ക്കോ അങ്ങനെ ചെയ്യാന്‍ പറ്റില്ലല്ലോ. തന്റെ പുസ്തകവുമായി ഗോറ സമീപിച്ചത് ഗാന്ധിജിക്കു ശേഷം ഹരിജന്‍ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ എഡിറ്ററായ കെ.ജി.മസ്രുവാലയെ ആണ്. ഗാന്ധിജിയുടെ മനസ്സറിയുന്നൊരു പണ്ഡിതനായ മസ്രുവാലയുടെ അവതാരിക ഗോറ അഭ്യര്‍ത്ഥിച്ചു. അദ്ദേഹം സമയമെടുത്ത് എഴുതിയ ദീര്‍ഘമായ ഈ അവതാരികയില്‍, ഗോറയോടു പറഞ്ഞതിനപ്പുറം ഗാന്ധിജി എന്തുകൂടി ചിന്തിച്ചിരിക്കാം എന്നു വിലയിരുത്തുന്നുണ്ട്  മസ്രുവാല.
  ദൈവവിശ്വാസിയാണ് എന്നത് അതുകൊണ്ടുമാത്രം ഒരു യോഗ്യതയാവുന്നില്ല എന്ന് മസ്രുവാല വ്യക്തമാക്കുന്നു. പലതരം അനാചാരങ്ങളും സാമൂഹ്യതിന്മകളും പുലര്‍ത്തുകയും വളര്‍ത്തുകയും ചെയ്യുന്ന മതവിശ്വാസികള്‍ കുറച്ചൊന്നുമല്ല ഉള്ളത്. മദ്യപാനം, അടിമപ്പണി, ചൂതാട്ടം തുടങ്ങി നരഹത്യ വരെ എന്തും ദൈവത്തെച്ചൊല്ലി ചെയതുകൂട്ടാന്‍ പലര്‍ക്കും മടിയില്ല. യുദ്ധമുണ്ടാക്കാന്‍പോലും ചിലര്‍ ഒരുമ്പെടുന്നു. ഒരു ദുഷ്‌കര്‍മവും ചെയ്യാന്‍ മടിക്കാത്ത ദൈവവിശ്വാസികള്‍ ധാരാളമുണ്ട്.
    അതേ സമയം, ദൈവനിഷേധികളായ പലരും (ജൈനര്‍, ബുദ്ധമതക്കാര്‍ തുടങ്ങിയ വിഭാഗക്കാരെയും മസ്രുവാല ദൈവവിശ്വാസമില്ലാത്തവരുടെ കൂട്ടത്തില്‍ പെടുത്തുന്നു) അങ്ങേയറ്റം ധാര്‍മികവും സത്യത്തില്‍ ഉറച്ചതും സേവനത്തിന് മാറ്റിവെച്ചതുമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നുണ്ട്്്. അവര്‍ ജനങ്ങള്‍ക്കൊപ്പം ജനങ്ങള്‍ക്കു വേണ്ടി ജീവിക്കുമ്പോള്‍ ആരും അവര്‍ നാസ്തികരാണോ എന്നൊന്നും അന്വേഷിക്കുകയേ ഇല്ല. ജവഹര്‍ലാല്‍ നെഹ്‌റു ആസ്തികനാണെന്നു പറയാനാവുമോ? മസ്രുവാല ചോദിക്കുന്നു.
  ഭാവിയിലെങ്കിലും ഗോറ ദൈവവിശ്വാസിയാകണമെന്ന ആഗ്രഹം മസ്രുവാല പ്രകടിപ്പിക്കുന്നില്ല. 'അദ്ദേഹം ഒരു പക്ഷേ നാസ്തികത ഉപേക്ഷിച്ചേക്കാം. അല്ലെങ്കില്‍ നാസ്തികതയില്‍ കൂടുതല്‍ ഉറച്ചുനിന്നേക്കാം. രണ്ടായിരുന്നാലും സ്‌നേഹംനിറഞ്ഞ ഹൃദയത്തോടെ, ധാര്‍മികത മുറുകെപ്പിടിച്ചുള്ള പൊതുപ്രവര്‍ത്തനവും സേവനവ്യഗ്രതയും ത്യാഗസന്നദ്ധതയും പുലര്‍ത്തുന്ന കാലത്തോളം അവരെയും ദൈവം വിശ്വാസികളുടെ പട്ടികയില്‍തന്നെ പെടുത്തും' എന്നു മസ്രുവാല ഉറച്ചുവിശ്വസിക്കുന്നത്.
  യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ സേവാഗ്രാം ആശ്രമത്തിലേക്ക് ഗോറ ഇടിച്ചുകയറുകയായിരുന്നില്ല. ഗോറയുടെ നിസ്വാര്‍ത്ഥമായ സാമൂഹികസേവനത്തെക്കുറിച്ചു കേട്ടറിഞ്ഞ ഗാന്ധിജി അദ്ദേഹത്തെ ആശ്രമത്തിലേക്കു ക്ഷണിച്ചുവരുത്തി തന്റെ പഴയ തെറ്റു തിരുത്തുകയായിരുന്നു. 1944-ലാണ് ഗോറ ആശ്രമത്തിലെത്തുന്നത്. 'ഒരു ദൈവനിഷേധിയോട് ഞാനെന്തു പറയാനാണ്' എന്നു വലിയ ചിരിയോടെ ചോദിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഗാന്ധിജി ഗോറയെ സ്വാഗതം ചെയ്തത്. ഇരുവരും ചിരിച്ചു. 'ബാബുജീ ഞാന്‍ ദൈവനിഷേധിയല്ല, ഞാനൊരു നാസ്തികന്‍ മാത്രമാണ്.'എന്നായി ഗോറ. അതുതമ്മിലെന്തു വ്യത്യാസം എന്നു ഗാന്ധിജി സ്വാഭാവികമായി ചോദിച്ചു. ദൈവമില്ല എന്നു പറയുന്നത് നിഷേധാത്മകമാണ്. നാസ്തികത നിഷേധാത്മകമല്ല...ഗോറ വിശദീകരിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചു. അഹിംസ, നിസ്സഹകരണം, അക്രമരാഹിത്യം തുടങ്ങിയവയും നിഷേധാത്മകമായി തോന്നിയേക്കാം. പക്ഷേ, അവയെല്ലാം പോസിറ്റീവ് അല്ലേ-ഗോറ ചോദിച്ചു. അവര്‍ തമ്മിലുള്ള നാലു വര്‍ഷം നീണ്ട സംവാദത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനം മാത്രമായിരുന്നു അത്.
   നീണ്ട രണ്ട് അഭിമുഖസംഭാഷണങ്ങള്‍ക്കു ശേഷം വീട്ടിലേക്കു മടങ്ങാനുള്ള ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ച ഗോറയോട് ആശ്രമത്തില്‍ തുടരാനാണ് ഗാന്ധിജി ആവശ്യപ്പെട്ടത്. തയ്യാറെടുത്തിട്ടില്ലാത്തതുകൊണ്ട് വീട്ടിലേക്കു മടങ്ങിയ ഗോറ മാസങ്ങള്‍ു ശേഷം തിരിച്ചെത്തുകയും പിന്നെ ഗാന്ധിജിയുടെ മരണം വരെ അവിടെ തുടരുകയും ചെയ്തു. പ്രാര്‍ത്ഥനായോഗങ്ങളിലൊന്നും പങ്കെടുക്കാത്ത ഗോറയോട് ആരും അസഹിഷ്ണുതയൊന്നും പ്രകടിപ്പിച്ചില്ല. ഗാന്ധിജി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദൈവവിശ്വാസത്തില്‍നിന്നും ഗോറ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാസ്തികതയില്‍നിന്നും ഒരിഞ്ചു പിന്നോട്ടുപോയില്ലെന്നു മാത്രം.
  രണ്ടാം വട്ടം ആശ്രമത്തിലെത്തിയ ഗോറയോട് സംഭാഷണത്തിന് തുടക്കമിട്ടുകൊണ്ട് ഗാന്ധിജി വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിലാണ് നാസ്തികതയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യം ഉന്നയിച്ചത്. താങ്കള്‍ക്കെന്തിനാണ് നാസ്തികത എന്നായിരുന്നു ചോദ്യം. (വൈ ഡു യു വാണ്ട് എത്തിയിസം?). തന്നോട് ആരും ചോദിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഒരു ചോദ്യമായിരുന്നു അതെന്ന് ഗോറ ഓര്‍ക്കുന്നു. ഗോറ ആ ചോദ്യത്തിന് ദീര്‍ഘമായ മറുപടിയാണ് നല്‍കിയത്. അതിന്റെ അവസാനം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുനിര്‍ത്തി- “മനുഷ്യനെ ആത്മവിശ്വാസമുള്ളവനാക്കാനും സമാധാനത്തിലൂടെ സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തിക സമത്വമുണ്ടാക്കുവാനുമാണ് എനിക്ക് നാസ്തികത ആവശ്യമായിട്ടുള്ളത്.”
  ഗോറയുടെ നീണ്ട വിശദീകരണം ക്ഷമാപൂര്‍വം കേട്ട ഗാന്ധിജി പറഞ്ഞു- 'നീ ശരിയും സത്യവും അന്വേഷിക്കുന്നനാണ്. തെറ്റു തിരുത്താനുള്ള മനസ്സുള്ള ആളാണ്. ഞാനും അങ്ങനെയാണ്. എന്റെ ദൈവവിശ്വാസം ശരിയാണെന്നോ നിന്റെ നാസ്തികത തെറ്റാണെന്നോ ഞാന്‍ പറയുന്നില്ല. നമുക്ക് സത്യം അന്വേഷിക്കാം. നാം അഭിപ്രായഭ്രാന്തന്മാര്‍ ( ഫനറ്റിക് എന്ന വാക്കാണ് ഗാന്ധിജി ഉപയോഗിച്ചത്) ആകരുത്. സത്യം കാണാന്‍ നമുക്ക് തുടര്‍ന്നും ശ്രമിക്കാം. ഞാന്‍ നിങ്ങളുടെ വഴിക്കോ നിങ്ങള്‍ എന്റെ വഴിക്കോ വന്നേക്കാം, നമുക്കറിയില്ല. എന്തായാലും നമുക്ക് നമ്മുടെ പ്രവര്‍ത്തനം തുടരാം. നിങ്ങളുടെ വഴി എന്റെ വഴിയല്ലെങ്കിലും ഞാന്‍ നിങ്ങളെ സഹായിക്കാം....' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു കൊണ്ടാണ് ആ സംഭാഷണം ഗാന്ധിജി അവസാനിക്കുന്നത്. ഗോറ ആശ്രമത്തില്‍തന്നെ തുടര്‍ന്നു.
  ഗോറയുടെ മകളെ ദലിത് യുവാവായ അര്‍ജുന്‍ റാവുവിന് വിവാഹം ചെയ്തുകൊടുക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്ത ഗാന്ധിജി വിവാഹം ആ ആശ്രമത്തില്‍ത്തന്നെ നടത്താന്‍ നിര്‍ദ്ദേശിച്ചു. പെണ്‍കുട്ടിക്ക് പത്തൊമ്പത് വയസ്സുതികയാന്‍ രണ്ടു വര്‍ഷം കൂടി ആശ്രമത്തില്‍ താമസിക്കാന്‍ ഗാന്ധിജി നിര്‍ദ്ദേശിച്ചത് അവര്‍ സ്വീകരിച്ചു. അര്‍ജുന്‍ റാവുവും ആശ്രമത്തില്‍ താമസക്കാരനായി. അപ്പോള്‍ ഗാന്ധിജിക്കു മുമ്പില്‍ ഒരു അച്ചടക്കപ്രശ്‌നം ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടു. ആശ്രമത്തില്‍ അച്ചടക്കം കര്‍ശനമാണ്. അന്തേവാസികളെല്ലാം പ്രാര്‍ത്ഥനായോഗത്തില്‍ പങ്കെടുക്കണം. നാസ്തികനായ അര്‍ജുന്‍ റാവു എങ്ങനെ പ്രാര്‍ത്ഥനായോഗത്തില്‍ പങ്കെടുക്കും? ഗാന്ധിജി എളുപ്പം വഴി കണ്ടെത്തി- അര്‍ജുന്‍ യോഗത്തില്‍ പങ്കെടുക്കണം. പക്ഷേ, പ്രാര്‍ത്ഥിക്കേണ്ടതില്ല! 1948 മാര്‍ച്ച് 13ന് ആ വിവാഹം നടക്കുമ്പോള്‍ ഗാന്ധിജി ഇല്ലായിരുന്നു. ജനവരിയില്‍ അദ്ദേഹം വധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നല്ലോ. ഗാന്ധിജി ഗോറയ്ക്കു നല്‍കിയ ഉറപ്പ് പാലിക്കപ്പെട്ടു. പ്രാര്‍ത്ഥനയും ദൈവവും ഇല്ലാതെയായിരുന്നു ആ വിവാഹം.
  ആദര്‍ശങ്ങളിലും തത്ത്വദീക്ഷയിലും ഊന്നുമ്പോള്‍തന്നെ പ്രായോഗികതയ്ക്കും സഹിഷ്ണുതയ്ക്കും ഗാന്ധിജി എത്രത്തോളം പ്രാധാന്യം നല്‍കിയിരുന്നു എന്നു തെളിയിക്കുന്ന അനേകം അനുഭവങ്ങള്‍ 'ഏന്‍ എത്തിസ്റ്റ് വിത് ഗാന്ധി' എന്ന തന്റെ പുസ്തകത്തില്‍ ഗോറ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്്. മനുഷ്യരാശിയുടെ നന്മക്കു പ്രയോജനപ്പെടുമെങ്കില്‍ നാസ്തികതയെപ്പോലും അംഗീകരിക്കാന്‍ അദ്ദേഹം സന്നദ്ധനായിരുന്നു. അന്ധമായ ഒരു വിശ്വാസവും അദ്ദേഹത്തിനു ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. മുന്‍വിധികളിലൂടെ ഏതെങ്കിലും ചിന്താപദ്ധതിയെ കണ്ണുമടച്ച് എതിര്‍ക്കാനും അദ്ദേഹം കൂട്ടാക്കിയിട്ടില്ല. ദൈവം സത്യമാണ് എന്ന തത്ത്വം അദ്ദേഹം,  സത്യമാണ് ദൈവം എന്നു മാറ്റിയുടെ തികഞ്ഞ അര്‍ത്ഥബോധത്തോടെയാണ്്.
  നാസ്തികതയാണോ ആസ്തികതയാണോ ശരി എന്ന ചോദ്യത്തില്‍ ഒരു തീരൂമാനം പ്രഖ്യാപിച്ച് അവസാനവാക്ക് ആകാന്‍ ഗാന്ധിജി ശ്രമിച്ചില്ല എന്നതാണ് ശ്രദ്ധേയമായ കാര്യം. മതത്തെയോ ദൈവത്തെയോ തള്ളിപ്പറയുന്നത് കൊടുംപാപവും വധശിക്ഷ അര്‍ഹിക്കുന്ന കുറ്റവുമായി കാണുന്ന മതാന്ധരുടെ എണ്ണം പെരുകുന്ന ഈ കാലത്ത്, എന്തു മാത്രം സഹിഷ്ണുതയും പരബഹുമാനവും ആണ് ഈ മഹാമനുഷ്യന്‍ പുലര്‍ത്തിപ്പോന്നത് എന്ന് അറിയാനായെങ്കിലും ഗാന്ധി-ഗോറ സംവാദത്തിലേക്ക് നാം വീണ്ടും വീണ്ടും ഇറങ്ങിച്ചെല്ലേണ്ടതുണ്ട്.

(2018  മാര്‍ച്ചില്‍ ഒരു ഗാന്ധിയന്‍ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിനു വേണ്ടി എഴുതിയത്്)